ELAZIĞ BELEDİYESİ GAZİ CADDESİ KENTSEL YENİLEME VE CEPHE REHABİLİTASYONU

 

Ayıp ve Zamansallık Üzerine...

Yapı, inşa edildiği parsel, üzerinde bulunduğu sokak ile kurduğu ilişki, iç mekan çözümlemeleri ve cephesiyle birlikte bir bütündür. Yapı tasarım sürecinin çok bilinmeyenli bir denklem olması, aynı zamanda taksicilerin “siz şimdi iç mimar mısınız yoksa dış mimar mı?” sorusuna tek cümlelik cevaplar bulamamamızın da sebebidir. Dolayısıyla cephe rehabilitasyonu gibi ağdalı bir lafın arkasına sığınılan durum, bağlamından kopuk bir yapaylık temsil etmektedir. Eskimiş, çirkin olanın yerine daha aktüel malzemeler ile yeni ve güzel olan, başka bir deyişle daha aktüel malzemeler ile bir makyaj.. Cephelerdeki eskimeler, kirlenmeler, sıva döküntüleri ve bozukluklar aslında gizlenmesi gereken bir ayıp değildir. Uzun zamandır orda olanın kaçınılmaz talihidir. İnşa edildiği ilk günden beri orda durmuş ve çok fazla kişiyle temas etmişlerdir. Mevcut durumdaki bina cepheleri bir ayıp değil, zamansallık ifadesidir. Aynı zamansallıktan ise, zemin katlarda söz etmek mümkün değildir. Çünkü bu durum ticaret akslarının karakteristik özelliğidir.

Ticaret aksları, üzerinde konumlanan yapıları düşey eksende ikiye ayrılmaya mecbur kılar: pek çok farklı sebepten dolayı sürekli değişen zemin katlar ve inşa edildiği günden beri aynı maksatla kullanılan üst katlar. Hayatın geçtiği, insanların sıklıkla etkileşim halinde olduğu zemin katlar, sürekli değiştiğinden caddenin suretini de sürekli değiştirmektedir. Öte yandan aynı yapıların üst katları, olağan sabitliğiyle hep aynı durmaktadır. Dolayısıyla caddeyi tanınabilir kılan ve kent hafızasına işleyen tarafı, sürekli değişen zemin katlar değil, ilk günden beri aynı kalan zemin üstü kotların cepheleridir.

Öneri proje, zemin kattaki fonksiyonları hem hal eden bir dizi müdahaleden, üst katların ise tekrar yaşlanmasına imkan verecek yüzeyler haline gelmesinden oluşmaktadır.

1. kat balkonundan başlayıp zemin kat cephesinden aşağı süzülerek cadde kotundan devam eden ahşap plakaların bir araya gelmesiyle bir doku oluşmaktadır. Plakaların bir araya gelişleri farklı farklı kent mobilyaları oluşturur. Bankanın önüne geliyorsa, bankamatik modülleri; bir cafenin önüne geliyorsa, tek kişilik ya da çift kişilik masa modülleri, ihtiyaca göre sergi, reklam panosu modülleri ve benzeri birçok modül oluşturmaktadırlar. Bu çeşit bir modülerlik, zemin katın sürekli değişen durumu karşısında caddenin hala hemhal kalabilmesini mümkün kılmaktadır. Bugün satış mağazası olan vitrinli bir dükkan, ileride bir cafeye dönüştüğünde, söz konusu ahşap modüller değiştirilerek hem dükkan içindeki fonksiyonun caddeyle daha kuvvetli bir ilişki kurmasına hem de cadde dokusunun bozulmamasına imkan vermektedir. 

Ödül                SATIN ALMA ÖDÜLÜ

Konum           Gazi Caddesi   |   Elazığ

İşveren           Elazığ Belediyesi

Program         Kentsel Yenileme

Tür                    Yarışma Projesi

Proje Tarihi     2015



Ekip
Lebriz Atan 
Karaatlı
Sacit Arda Karaatlı